Investing.com – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 16 Mayıs 2025 tarihli “Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi Gelişmeleri” raporunu yayımladı. Rapora göre, resmi rezerv varlıkları bir önceki haftaya kıyasla %0,9 oranında artış göstererek 145,7 milyar ABD doları seviyesine ulaştı. Böylelikle son haftalarda artan döviz alımlarıyla birlikte rezervlerdeki toparlanma devam etti.
Aynı dönemde TCMB net uluslararası rezervleri 2,4 milyar dolar artış kaydetti. Net rezervlerdeki bu yükseliş, döviz likiditesinin güçlenmesinde etkili bir gelişme olarak öne çıkarken, dış finansman dengesine yönelik olumlu bir sinyal niteliği taşıyor.
Döviz ve altın rezervlerinde farklılaşan seyir
Raporda yer alan verilere göre, döviz varlıkları bir önceki haftaya göre %7,8 oranında artarak 57,8 milyar ABD doları seviyesine yükseldi. Bu artış, Merkez Bankasının son haftalarda döviz piyasalarında alıcı pozisyonunda olmasıyla ilişkilendiriliyor. Döviz rezervlerindeki artış, toplam rezervlerdeki yukarı yönlü hareketin temel belirleyicilerinden biri oldu.
Buna karşılık, altın cinsinden rezerv varlıkları aynı dönemde %3,4 oranında azalarak 80,3 milyar ABD doları seviyesine geriledi. Altın rezervlerindeki bu düşüş, toplam rezervlerdeki artışı sınırlamış olmakla birlikte, döviz rezervlerindeki güçlü yükseliş, genel tabloya pozitif katkı sağladı.
IMF rezervleri ve SDR’larda hafif azalma
TCMB’nin IMF nezdindeki rezerv pozisyonu ve Özel Çekme Hakları (SDR) toplamı da hafif bir düşüş kaydetti. Bu kalemlerde toplam rezerv miktarı %0,2 azalarak 7,6 milyar ABD doları düzeyine indi. Bu değişim, haftalık bazda önemli bir dalgalanma olarak değerlendirilmemekle birlikte, toplam rezervlerdeki sınırlı hareketlerin nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Söz konusu varlıkların rezerv kompozisyonundaki payı, döviz ve altın varlıkları kadar etkin olmasa da, dış borç kapasiteleriyle bağlantılı olarak izlenmeye devam ediyor. Bu kapsamda rezervlerin çeşitlendirilmiş yapısı, TCMB’nin dış yükümlülüklere karşı dayanıklılığını artıran bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Döviz yükümlülüklerinde sınırlı artışlar
Merkez Bankası ve merkezi yönetimi de kapsayan kamu sektörünün kısa vadeli döviz likiditesini etkileyen yükümlülükleri, bir haftada %0,1 oranında artış kaydederek 121,7 milyar ABD doları seviyesine ulaştı. Önceden belirlenmiş döviz yükümlülükleri %1,3 oranında artarak 61,1 milyar dolara çıkarken; şarta bağlı döviz yükümlülükleri %1,0 oranında gerileyerek 60,6 milyar dolara indi.
Bu gelişmeler, kalkınma ve dış finansman politikasında rezervlerin yanı sıra toplam yükümlülükler dengesinin de dikkatle izlendiğini gösteriyor. Özellikle kısa vadeli borçlardaki bu tür değişimler, döviz tamponlarının sürdürülebilirliği açısından önem taşıyor.
Swap kaynaklı döviz yükümlülükleri 19,6 milyar dolar
Raporda ayrıca Merkez Bankasının toplam yabancı para swap işlemlerinden kaynaklanan döviz yükümlülüklerinin 19,6 milyar ABD doları seviyesinde olduğu ifade edildi. Bu kalem, TCMB bilançosunda önemli bir yer tutarken, likidite yönetimi kapsamında yapılan işlemlerin büyüklüğünü yansıtıyor.
Swap pozisyonlarının büyüklüğü, kısa vadede döviz piyasasındaki dengeyi sağlamada kritik bir rol oynarken, rezervlerin brüt ve net düzeyleri arasındaki farkı yorumlamak açısından da önemli bir gösterge olarak dikkate alınıyor. Bu bağlamda swap yükümlülükleri, TCMB’nin rezerv yönetimi stratejisinin önemli bir bileşeni olmaya devam ediyor.
